sobota, 19 sierpnia 2017

CZARNY JAK NOC

Czy w kontekście ogrodu warto w ogóle zajmować się kolorem czarnym?
A jednak...

psy w ogrodzie
moje czarne psy - staruszek Wiśnia, dziś już za tęczowym mostem, i młody Szogun


płotek przy warzywniku
pomalowany na czarno, metalowy płotek przy warzywniku


Czarny teoretycznie nie jest kolorem - to całkowity brak barw.
Przedmioty pochłaniające fale o widzialnej dla człowieka długości, postrzegamy jako czarne.
To najciemniejsza ze wszystkich barw, jej odcienie są trudne do określenia. Ponieważ ciał całkowicie pochłaniających światło nie ma, nie ma też kolorów absolutnie czarnych. Podobno najczarniejszą rzeczą na świecie jest sadza.

ogród Robaczka
piękny ślimak w ogrodzie Kasi Robaczka, marzę o takim

Wszyscy Słowianie tak samo określają ten kolor, co oznacza, że używali tego słowa zanim się rozdzielili. Bruckner wywodzi to prasłowo nawet z czasów wspólnoty indoeuropejskiej. Jest bardzo stare...

ogrodzenie z prętów
czerń w moim ogrodzie - ogrodzenie z prętów i plamy na brzozowej korze

ogród Edyty
czarna, metalowa bramka w ogrodzie Edyty


Symbolika czerni nie jest jednoznaczna, chociaż dominuje ta negatywna.
W kulturze europejskiej, opartej na tradycji chrześcijańskiej, czarny przywołuje grzech i zło, śmierć i żałobę, a także pokutę i pokorę.

Także w starożytnej Grecji i Rzymie, drugim filarze naszej kultury,  czarna barwa wiązała się z żałobą i zmarłymi oraz z bogami chtonicznymi.

Również moje pierwsze skojarzenie z czarnym to pogrzeb.
A zaraz potem czarna, szykowna sukienka. A później w głowie pojawiają się starsze kobiety, ubrane na czarno, gdzieś na południu Europy. Na tle białych domów.

ogród pokazowy na Chelsea Flower Show
architektura ogrodowa z czarnego kamienia - ogród pokazowy na Chelsea Flower Show 2010

latarnia ogrodowa, lampa
jedna z moich latarenek w Kąciku pod Lipą

Jednak obecnie czerń to także symbol elegancji, wyrafinowania i luksusu. Łączy w sobie tradycję i nowoczesność.

W dizajnie wykorzystywany jest tam, gdzie trzeba podkreślić powagę, kompetencję lub autorytet.
Bo barwa czarna jest zdecydowana i silna. Dramatyczna i tajemnicza, intryguje.

Czerń to także barwa klasyczna, nigdy nie wychodzi z mody i ma wielu wielbicieli. Niegdyś kolor żałoby i wdowieństwa, dziś w zasadzie pasuje prawie każdemu i prawie zawsze.

Warto przypomnieć, że w kulturze chińskiej czerń jest związana z żeńskim aspektem natury – yin. Czarny (brak barw) i biały (suma wszystkich barw) to symbole uzupełniających się przeciwieństw, dualizmu bytu, zła i dobra, Ziemi i Słońca, aspektu żeńskiego i męskiego.

biało-czarne wzory w zimowym ogrodzie

Nie znalazłam w zasadzie nazw odcieni koloru czarnego ani synonimów. Jedynie: kruczy, smolisty i hebanowy.

Natomiast słowem tym określamy różne zjawiska, co wynika ze skojarzeń wiążących się z tą barwą.
Czarny ma wydźwięk negatywny, pesymistyczny, może być więc kolorem złowrogim - stąd czarne myśli, czarne wizje, czarna godzina.
Ponieważ to kolor ciemny, może stać się synonimem brudnego.
Kojarzy się ze złem, więc mówimy: oczernić kogoś, czarny charakter, czarny humor, a czarna owca to nie to samo, co biały kruk.
Tym słowem określamy też wykluczenie i bezprawie (pracować na czarno, czarny rynek, czarna lista).

Czy ktoś zna jakieś wyrażenie, odwołujące się do pozytywnych aspektów czarnego? Mnie żadne nie przychodzi do głowy.

firletka kwiecista
czarna kratka na ścianie domu na powojniki

łuk na pnącza
nieduży łuk, obsadzony świeżo powojnikami, dopiero zagospodarowuję ten fragment

ogród pokazowy na Chelsea Flower Show
jeden z ogrodów pokazowych na Chelsea Flower Show 2010



Początkowo czarnego w moim ogrodzie nie było w ogóle. Rolę ciemnego tła czy małej architektury pełniły ciemne brązy.
Kiedy już stworzyłam wizję swojego wymarzonego ogrodu, zdecydowałam, że drewno zastępuję metalem i wszystkie metalowe elementy będą w kolorze czarnym.

zwykła latarenka i kwietniki na tarasie

lampa ogrodowa
drewniana latarenka pomalowana na czarno, czasem wstawiam tam świece

lampy w ogrodzie
tu podobna latarnia wisząca, też na świece

Teraz czarne są pręty ogrodzenia (kiedyś były drewniane, brązowe).
Tak maluję wsporniki do roślin i kraty. Takie są lampy ogrodowe, a także balustrada głównego mostka.
I takie będą dwie metalowe ławki, o ile je wreszcie kupię, bo nie znalazłam nigdzie odpowiednich.

ławka w Coton Manor Garden
czarna, metalowa ławka w Coton Manor, właśnie taką mogłabym mieć


ławka ogrodowa
 ławka zaprojektowana przez Kasię Robaczka, obok metalowy karmnik dla ptaków



Na swoje ławki pewnie rzucę jakieś poduszki. Z wyborem koloru nie będzie problemu, czarny dobrze łączy się ze wszystkimi barwami. Szczególnie silne kontrasty tworzy z czerwienią, żółcią i bielą, ale raczej nie pójdę w tym kierunku.
Z tych kontrastowych, najbardziej lubię połączenie z białym. Np. zimą - czarne rysunki gałęzi na śniegu.

przed domem zimą, czarno-biały rysunek



Roślin zbliżonych do czarnego nie mam i jakoś mnie specjalnie nie fascynują, chociaż przez wielu ogrodników są poszukiwane.
Owszem, widziałam bardzo ciemne kwiaty (surfinie czy tulipany) oraz trawopodobny konwalnik, sprawiajace wrażenie prawie czarnych, ale nie chcę ich u siebie. Same może wyglądają ciekawie, jako pewna osobliwość, ale w ogrodzie - jakoś smutno.

prawie czarne rośliny w ogrodzie Bressingham, nie zachwyca mnie to zestawienie


sukulenty, ogród Beth Chatto
prawie czarne eonium w ogrodzie Beth Chatto

Przywołana w tytule artykułu noc, nadaje czerni nową rolę w ogrodowej przestrzeni - każdy, kto ma oświetlenie ogrodu wie, jak ekscytujące efekty może stworzyć światło na tle nocnej ciemności. Ja w zasadzie nie mam żadnej stałej aranżacji świetlnej, ale w czasie około pełni księżyca - wrażenia z czernią mam zapewnione.

kontrasty w wieczornym ogrodzie


Beth Chatto Gardens
łodygi stają się czarne w cieniu nad zalanym słońcem stawem - cudowny ogród Beth Chatto



Ale nie tylko światło wydobywa czerń w ogrodzie. Ten kolor pojawia się w niewielkich dawkach w każdym ogrodzie w postaci drobnych plamek - pręcików, nasionek czy owoców.
Albo choćby biedronkowych kropek. Albo żuczków. O kretach chyba lepiej nie wspominać...
U mnie np. są czarne owoce bluszczu.

czarne środki rudbekii na tle żółtych kwiatów są bardzo widoczne


salvia nemerosa Alba
lubię trzmiele, a one lubią mój ogród, tu jeden na kwiatach szałwii


czasem trzeba się przyjrzeć,żeby zauważyć czarne pręciki we wnętrzu tulipanowego kwiatu

No i jeszcze ziemia - o czarnej, żyznej marzy każdy ogrodnik. Moja, niestety, daleko odbiega od ideału, mimo, że stale poprawiam jej stan.

jedna z rabat w ogrodzie Bressingham, mogłabym mieć taką glebę



Poza ogrodem, czarny wokół mnie także się pojawia.
Kiedyś miałam czarne, lśniące meble kuchenne, a do tego podwójne zasłonki - czarne w żółte kropy i żółte w czarne kropy, fajnie to wyglądało.
Ubrania w czarnym kolorze są eleganckie, czasem intrygujące, ale nie jest mi w nich najlepiej. Oczywiście, mała czarna i jakieś tego typu rzeczy czy pantofle są w mojej szafie. Ale wolę inne ciemne kolory (brąz czy granat lub bordo).

Reasumując - czarnego potrzebuję, czarny stosuję w ogrodzie, ale pełni rolę pomocniczą.
Chociaż czarne elementy wyposażenia, występujące w całym ogrodzie, zapewne dodają mu spójności.

W moim rankingu kolorów czarny otrzymuje 4 punkty.

często mam takich czarnych gości w ogrodzie - kos


te wsporniki zrobiłam dla ochrony iglastych kul przed spadającym z dachu śniegiem, latem wykorzystuję je do liliowców


na tej czarnej pergoli poprowadzono jabłonie (ogród w Barnsdale)

Ciekawa jestem, czy czarny dla Was się liczy?
Czy macie rośliny w prawie czarnym kolorze? Czy odgrywają istotną rolę w Waszym ogrodzie?
A może jakieś inne elementy ogrodowych wnętrz są u Was czarne?

metalowe barierki w ogrodzie
czarna barierka i kwietniki na ganku

wnętrza tulipanowych kwiatów, fajne, prawda?


mur z cegły rozbiórkowej w ogrodzie
latarnia na ścianie Kącika pod Lipą




piątek, 4 sierpnia 2017

OGRÓD POKAZOWY W RYKACH - NOWA ODSŁONA

W lipcu, przy okazji wizyty u rodziny na Lubelszczyźnie, miałam okazję do ponownego odwiedzenia pięknego ogrodu w Rykach.
Pisałam już już o tym ogrodzie, dzieliłam się wrażeniami i zachęcałam do jego odwiedzenia. Każdy ogrodnik znajdzie tam mnóstwo inspiracji.

Ale uwaga - pojawiło się tam zupełnie nowe założenie ogrodowe -baardzo urokliwe!

rabata bylinowa, perennial border, trawy w ogrodzie
piękna rabata mieszana w jednej z nowych części


rabata bylinowa, perennial border, trawy w ogrodzie
a to najnowszy zakątek - świetny!